Wednesday, November 15, 2017


                                Mùa Thu không trở lại
                                Nhạc : Phạm Trọng Cầu
                                Ca sĩ : Sĩ Phú.


Mưa rơi trên phím đàn 
Chừng nào cho tôi quên
Đếm lá úa sầu lên
Bao giờ cho tôi quên...

Anh ..

Mùa thu bao giờ cũng mang đến cho chúng ta những xao xuyến man mác , 
như đất trời kia mở cánh cửa thanh xuân cho chúng ta cùng hít hà hương vị ngòn ngọt của nắng ,mơn man của gió , thêm chút rộn ràng của phiến tơ trời nồng nàn phấn hương .

Em muốn giữ cảm giác nầy và đôi khi ước ao rồ dại nó sẽ là khoảng khắc vĩnh cửu.. vì , anh biết , em biết .. 
mùa thu đời mình đang dần ghé qua khung cửa ..

Thật buồn , phải không anh ?

Tuesday, November 7, 2017

                      La playa ( giòng sông quê hương)
                      by: Jo Van Wetter ( 1963)
                      Lời Việt : Phạm Duy
                      Ca sĩ : Ngọc lan


Có ai về phía thương yêu
xa xôi muôn trùng cách biệt
Đuòng về quê cũ
có con sông mầu xanh bát ngát...(*)

Thập niên 60,  bài La Playa (Bãi biển) đã đi vòng quanh thế giới  chỉ duy nhất, bằng cây đàn guitar mộc mạc.

Khúc đàn La Playa ảnh hưởng của dòng nhạc La Tinh do một nhà soạn nhạc người Bỉ tên là Jo Van Wetter viết vào năm 1963, tức cách đây vừa đúng nửa thế kỷ (tên thật của ông là Georges Joseph Van Wetter) sinh trưởng trong một gia đình gốc flamand, nhưng cha mẹ ông đến lập nghiệp tại vùng Wallonie (nói tiếng Pháp ở Bỉ.)
Tuy không xuất thân từ một gia đình có dòng máu nghệ sĩ, những từ thuở nhỏ ông đã có năng khiếu âm nhạc. Thời niên thiếu, dù chưa được đào tạo bài bản, nhưng Jo Van Wetter chịu khó tự học đàn. Ông tham gia vào khá nhiều ban nhạc trẻ chuyên đi diễn văn nghệ tại địa phương và chơi lại các ca khúc thịnh hành từ những năm 1940 đến thập niên 1950.

Năm 1963, một trong những album ăn khách nhất thị trường quốc tế là tập nhạc cover của nữ danh ca người Mỹ Julie London, qua đó cô ghi âm lại hầu hết các bản nhạc tình La Tinh  hòa âm theo điệu cool jazz. Khi được nghe album này, Jo Van Wetter mới ngẫu hứng sáng tác khúc đàn mà ông đặt tên là La Playa. Khúc nhạc này trở nên thịnh hành nhờ các bản hòa tấu, song tấu hay độc tấu Tây Ban Cầm (chẳng hạn như phiên bản của Claude Ciari).
Lúc đầu, ông định soạn khúc đàn này theo thể điệu bossa nova (ra đời vào năm 1958), vào lúc mà phong trào này đang trở nên phổ biến tại các nước Âu Mỹ, nhưng sau đó,  ông lại hòa âm theo nhịp điệu rumba, nhưng với lối chơi đàn ghi ta thùng đơn giản, khác cách chơi nhạc thịnh hành thưở đó, thường  với một dàn nhạc theo kiểu nhạc khiêu vũ hay theo phong cách easy listening.

Tác giả người Pháp Pierre Barouh, nghe được khúc đàn La Playa khi anh vừa từ Brazil trở về Paris. Pierre Barouh là người sáng tác sau này nhạc phẩm Samba Sarava (1966) và hát ca khúc chủ đề của bộ phim Un Homme et Une Femme (Câu chuyện một người đàn ông và một người đàn bà) của đạo diễn Claude Lelouch, mà hầu hết mọi người chỉ nhớ mang máng câu hát mở đầu. Cảm thấy hứng thú, Pierre Barouh mới đặt lời ca tiếng Pháp cho giai điệu. 
Khúc đàn trở thành một bài hát và được ca sĩ Marie Laforêt ghi âm vào năm 1964.
Sau thành công của ca khúc tiếng Pháp, nhiều phiên bản chuyển dịch khác lần lượt ra đời, kể cả tiếng Ý, tiếng Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha. Còn trong tiếng Việt, bài La Playa có ít nhất hai lời. Bài này từng được tác giả Phạm Duy phóng tác thành nhạc phẩm Dòng sông quê hương do nhiều nghệ sĩ như Ngọc Lan, Kiều Nga hay Thanh Lan ghi âm lại. Lời Việt thứ nhì không ghi rõ tác giả, có tựa đề là Biển vắng Thiên đàng.
Bài hát La Playa ăn khách đến nỗi người Brazil nghĩ rằng ca khúc A Praia bằng tiếng Bồ Đào Nha là một giai điệu của xứ họ. Còn tại Puerto Rico hay Nam Mỹ, không ai tin rằng La Playa trong nguyên tác là một khúc đàn của một tác giả người Bỉ gốc Hà Lan. Theo dòng đời năm tháng, tên tuổi nhạc sĩ Jo Van Wetter đã chìm dần vào quên lãng nhưng khúc nhạc dịu dàng mà ông đã soạn lại trở nên bất hủ, vượt thời gian. ( trích từ trang Nghệ thuật )


(*) ..có con sông mầu xanh bát ngát..
xanh quá trong tôi dòng sông Mương mán
Anh bên nầy , tôi bên kia sông
cách một nhịp cầu mà sao xa vời vợi..
xa mãi miết một đời tôi, xa ngút mắt mối tình thơ..( nt)

Thursday, November 2, 2017


                                              ảnh ( Kh.V)


              G p
       
                  
                  Áo em dài cho thêm chút kiêu sa
                  Cho mùa Thu hôn lên búp tay ngà
                  Cho vũ trụ vây quanh em thần thánh
                  Bước em tới xua tan sương giá lạnh
                  Để loài người về hát khúc hoan ca
                  Để trần gian đầy tình cảm thiết tha
                  Như suối tóc em vương dài trong gió
                  Mây cúi xuống xanh tươi cùng lá cỏ
                  Trải mượt thêm cho từng bước em đi
                  Thu mơ màng trong em mắt nhu mì 
                  Em đã đến, cuối cùng em đã đến.


                   Ng. Kh ôi Vi t
                                                     

Thursday, October 19, 2017


                                     Thu trong vườn

 
Cõi thu

Cuối cùng , mùa thu ở đây
Có nắng xiên gió cõng mây nhọc lòng
Có phiến lá chở mênh mông
Rời xa chốn tạm , thinh không bộn bề

Bốn mùa mưa nắng đi , về
Còn tôi một nhánh cận kề trần gian
Nhánh già trăm mối ngổn ngang
Nhánh quạnh hiu nở , hoang mang muộn phiền

Lòng tôi , một cõi rất riêng
Từng mùa khô héo , đêm nghiêng đợi ngày
Thu trôi , trôi qua kẽ tay
Chiêm bao  về giữa , mộng đầy tiếc thu .

Mùa thu cuối , nắng âm u ..
Mùa thu cuối , gió âm u
Ai về vọng động cõi mù u tôi ...
(nt)
                         

Friday, October 13, 2017



                                
                                Yesterday When I was young
                                 By: Glen Campbell.



Yesterday When I was young
the taste of life was sweet
like rain upon my tongue....

Chúng ta thường nhớ về quá khứ , quá khứ dù buồn vui hạnh phúc hay khổ đau ,
 nó cũng mang lại trong ký ức của chúng ta vô vàn những tiếc nuối
Mỗi khoảng khắc qua đi , mỗi ngày khép lại , 
ta tưởng chừng như đời sống của mình bị thu ngắn hơn , 
ta không còn bao nhiêu thời gian để yêu thương và hờn giận , 
để chia xẻ
và an ủi ..
Và càng gần gũi tuổi già , những sợi giây cảm xúc cũng mòn mỏi theo ,
 hình như nó không còn muốn hoạt động , nó thờ ơ lạnh nhạt như không hề 
muốn nhớ , muốn tin nó đã từng có một thời tuổi trẻ đẹp đẽ ..
Thật buồn biết bao nhiêu , nếu ngày nào , ta không còn là chính mình . 
Ta thật sự lạ mặt -với chính cuộc sống của mình -
Và khi nghe câu hát .. Yesterday when I was young ..Anh , bạn , tôi ..
 hãy đón nhận những rung động đến bất chợt vì ít ra , trái tim già nua của ta bây giờ còn ngân nga những chuỗi nuối tiếc..

Và còn đâu đó , chút bâng khuâng ...

Thursday, September 28, 2017


                         " Trở về mái nhà xưa "
                            Hình ảnh cùa các bạn CHSPBC 65-72
                            Phạm Hoà thực hiện


“Trở về mái nhà xưa”( *) của một thời áo trắng.
chợt , theo nắng thu vàng gọi gió sớm mơn man.
từng khuôn mặt thân quen, ngôi trường yêu dấu cũ 
hãy mở dùm tôi . Cánh cửa thời gian.

Mở dùm tôi , này sân trường nghiêng nghiêng chùm phượng đỏ 
nắng vụn vỡ tiếng cười  
tiếng nói xôn xao 
phấn trắng , bảng đen , thơm nghìn trang sách vở
và những mùa hè không đợi , dần qua...

Những bài học đầu đời dù bước chân chập chững
vẫn,  trái tim nồng nàn nhịp háo hức  bao dung ..
dù nghìn nhánh sông kia, rẽ ngọn xuôi dòng
vẫn một chỗ nhớ về
một góc tim thổn thức.

Ngôi trường của tôi , 
con  đường Nguyễn Hoàng xanh hàng cây phượng vĩ
con đường học trò một  thuở tình thơ
yêu dấu lắm, những khuôn mặt bạn bè cũ mới..
Mái nhà xưa , trở về..” như trăm lần tôi đã ước mơ ...

(*) Cám ơn Phạm Hoà với Trở về mái nhà xưa.

Monday, September 25, 2017


                     Gửi gió cho mây ngàn bay..
                     Nhạc : Đoàn Chuẩn & Từ Linh
                     Ca sĩ : Lệ Thu

Khi đất trời mang hơi hướm mùa thu , và lác đác đâu đó vài chiếc lá vàng rơi
trong thinh không lặng lẽ , tôi lại thích nghe những bài hát mùa thu của Đoàn Chuẩn ..
 Đoạn đường dù ngắn hay dài , cũng mang lại trong tôi những bâng khuâng dịu dàng như mầu nắng ngoài kia , một chút ngọt ngào của mật ong , một chút óng ả lung linh chới với như muốn níu ngọn nắng chiều sắp chập choạng vào không gian quạnh quẽ.
Và gió hình như cũng mang theo chút man mác hơi thu.
Tôi yêu mùa thu của Đoàn  Chuẩn cũng như yêu những mối tình thu  thơ ngây của thời mới lớn. " Mùa thu  của trời xanh , của những tà áo xanh , những lá thư tình mầu xanh , của gió lộng mây ngàn " ( trích từ Trường Kỳ ) 
Từ những bài hát mùa thu ,tôi thường nhớ về mối tình của chị và anh . Căn nhà khuất trong hẽm nhỏ đường Nguyễn Thiện Thuật , ở khoảng sân thường chan hoà nắng , chị ngồi bó gối bên thềm mắt mơ màng khi nghe anh đàn và hát . 
Chị ngồi dựa vào vai anh .
Nắng tắm trên mái tóc chị mượt mà bóng bẩy thơm thoang thoảng mùi hoa  sứ , hoa dừa . Vài nhánh tóc mơn man trên vai áo lính .
Một bức tranh thơm xhan chứa tình đầu .
Tôi ngưỡng mộ mối tình vừa lãng nạm vừa ngọt ngào của anh và chị . Và mỗi bài anh hát luôn mang lại trong tôi những cảm xúc ngậm ngùi mà tôi đã nhiều lần ao ước được sống lại khoảng khắc đó, bởi khi người ta yêu nhau bằng trái tim thật thà , không so đo tính toán ,khi tình yêu trong veo như bầu trời xanh lơ kia ngan ngát hơi thu  thì còn gì thơ mộng , tuyệt vời để ao ước hơn nữa ?

Gửi gió cho mây ngàn bay
Gửi thêm ánh trăng
Mầu xanh ái ân ..
Về đôi mắt như hồ thu ..

Nhưng cuộc tình đẹp đẽ đó , cũng như bao mối tình trong thời chiến Chiến tranh đưa anh dần xa và những mùa thu cũng dần lụi tàn  theo khắc khoải . 
Sự chọn lựa nào cũng thầm lặng đau đớn  như khi bài hát khi rơi vào những notes nhạc cuối cùng . Nó tan loãng , cam chịu , chìm lỉm ...

Anh có còn giữ lại những cánh hoa khô lẫn trong muôn nghìn trang sách thời gian ? Bởi,  kỉ niệm sẽ vẫn nằm đâu đó , có thể ngủ yên , có thể cựa mình khi ta lần giở lại để dù, đôi lúc nuối tiếc khi  ta đã đánh mất những khoảng khắc đẹp đẽ của hạnh phúc , khi ta ra khỏi đời  nhau từ những mùa thu năm cũ ..Xa nhau nhưng không hề trách cứ về nhau ..
Chỉ là một chút xót xa , một chút ray rức ..
Như ngày nào , anh đã hát..

Thấy nuối tiếc nhiều
Thuyền đã sang bờ 
Người về thôi đã về chiều mà lòng luyến còn nhiều
Đập gương xưa tìm bóng ..
Thôi em , tiếc mà chi ...

Ử , thì tiếc mà chi . Bởi những mùa thu cuối đời , mãi mãi chỉ còn là kỷ niệm ..

Monday, September 18, 2017


                                         Vịn vào lục bát
                                         Thơ : Trần Hoài Thư



Dường như tôi sắp quị rồi
Nghe chăng tiếng thét vỡ màng nhĩ tôi
Nầy em , xin đừng bỏ tôi
Nầy thơ , xin đừng bỏ tôi một mình
Tôi cần thơ , tôi cần mình
Sao mình cứ mở mắt nhìn đâu đâu
......
Ôi , sao quá thương những vần thơ của anh . Là tiếng kêu tuyệt vọng , 
thảnh thốt , là bàn tay khua chới với " tôi cần em , tôi cần mình ..."
Có tiếng kêu nào thê thiết hơn , đau đớn hơn tiếng gọi mình ơi với trái tim tan 
nát ?

Vịn Vào Lục Bát  đến với tôi trong buổi sáng , trời heo may lạnh , buổi sáng của tuần mệt mỏi theo Harvy , Irma và những ngày mưa tầm tã đường xá ngập ngụa nước .
Những ngày mưa bão với trái tim đôi khi sũng ướt theo từng cơn mưa và nhớ  tha thiết những ngày nắng , tôi mới hiểu  phần nào tâm trạng của anh , khi anh mượn những dòng Lục bát để Vịn vào, để yêu thương , khao khát, và nương náu.

Tập thơ của anh , phần phụ trang có nhiều bạn bè cùng chia xẻ , những vần thơ " Đọc lên thấy nao nao lòng. Lục bát , một thể loại thơ thuần Việt mà chắc chắn tay anh đã chạm đến nó . Những bài thơ thật ngắn thật sự lôi cuốn người đọc . Như nỗi cô đơn của anh hàng ngày vào với vợ trong nursing home , nỗi trống vắng cô độc khi anh một mình trở về nhà , căn nhà đầy ắp kỷ niệm của chị , của anh :

Còn đây một chỗ bên trời
Còn đây chìa khoá mở đời cưu mang ...

Còn đây còn đêm tịch liêu
Trong tôi con sóng thuỷ triều trở trăn
( Về lại phòng ngủ ) 
" trích từ ( Phạm Văn Nhàn )"

Hoặc Đùa với vịn vào lục bát ( Tô Thẩm Huy)

Xây nhà phải có xà ngang
Xây đời phải có lan can vịn đời
Bây giờ hết bấu víu rồi
Tôi xin lục bát vịn  vào để vui ...

Té ra với Trần Hoài Thư , lục bát giống như xà ngang , một thứ lan can để vịn trong đời . Ngày còn bé , vịn vào cha , vào mẹ: Lan can mẹ , mẹ khom lưng . Để con được vịn khỏi cần nhón chân . Lớn lên thì vịn vào bạn bè " Lan can bạn - vịn thân tình . Để còn thấy được cuộc đời dễ thương "

Nhưng cái vịn gay cấn nhất , ngoạn mục nhất là khi cuộc đời ông vịn vào vợ "
Kìa , sao bàn tay tôi run
Tôi cần em , tôi cần em thật mà 
Vậy mà em bỏ đi xa
Bỏ ngôi nhà , bỏ buồng thờ , đèn nhang
Em đi để nhận đoạn trường
Xe lăn định  mệnh , chiếc giường nghiệt oan
Hay là em chuộc dùm chồng
Ngày xưa Chúa đã chuộc dùm thế gian ..

Ngoài bài viết của anh Phạm Văn Nhàn , anh Tô Thẩm Huy , còn có tuỳ bút ngắn của  anh Nguyễn Đình Trà , Nguyễn Văn Dưỡng là bạn bè đồng đội của anh ..
Họ có nhiều điều để nói , nhiều kỷ niệm để chia xẻ vì họ đã sống và chiến đấu cùng anh trong giai đoạn khốc liệt của chiến tranh ở một thời tuổi trẻ ..

Vịn vào lục bát gồm một trăm trang 
được chia làm ba phân đoạn :
Đoạn một : Hiện tại
Đoạn hai : Một thời trong quân ngũ
Đoạn ba : Nhớ về bạn bè trong khu sáu ( Qui Nhơn )

Thơ của anh , có điều gì làm tôi ray rức khi đọc đến bài Dường như  ( trang 9 ) và tôi chưa thể rời khỏi cảm xúc đau đớn lẫn mất mát mà anh trải lòng mình ở mỗi dòng, mỗi chữ , như tiếng thở dài, tiếng nấc khan... Tôi mường tượng dáng dấp khắc khổ của anh , tóc bạc phơ , mỗi ngày cặm cụi đi thăm chị và mỗi tối trở về nhà , tiếng chìa khoá mở cửa chắc sẽ cứa trong tim anh những nhát dao thổn thức và với cặp mắt kính dày cộm , tấm thân tàn tạ của tuổi già bịnh tật ,khi anh thắp ngọn đèn lui cui trên từng bản thảo , từng giòng chữ , anh sẽ , có lúc bật khóc ...( Anh đang khóc , phải không anh ? )

Này em , em đừng bỏ tôi
Này thơ , xin đừng bỏ tôi một mình
Tôi cần thơ , tôi cần mình
Dường như tôi sắp quị rồi  ....


Anh Thư ... còn bao nhiêu ngày trong đời để vịn nhau , dù chỉ là Vịn vào lục bát ?

Friday, September 15, 2017


                               
                                         Mùa hè đỏ lửa
                                         Bút ký chiến tranh ( Phan Nhật Nam )


   Em tôi
( Nhà văn- Người lính - Phan Nhật Nam.)


  Năm em lên ba, bố tôi bỏ lại người vợ trẻ và hai đứa con thơ lên đường tập kết ra Bắc. 
Tôi hơn em sáu tuổi. Chín tuổi con nhà nghèo khôn lắm, tôi đủ khôn để thấy khuôn mặt mẹ buồn hiu hắt, những tiếng thở dài và những giọt nước mắt âm thầm của mẹ trong đêm. Chín tuổi, tôi đã biết mình là người nam độc nhất trong gia đình, đã biết ẩm bồng đút cơm cho em và vỗ về em mỗi khi em khóc. Chín tuổi, tôi đã biết tắm rửa, thay áo thay quần cho em, cõng em đi chơi và dỗ cho em ngủ. Mỗi ngày, trời sập tối mẹ mới gánh hàng về, ba mẹ con ngôì ăn cơm bên ngọn đèn dầu , tôi và em hỏi han, an ủi mẹ. Mẹ kể cho chúng tôi nghe chuyện chợ búa như đang nói chuyện với người lớn, tôi ngồi nghe, nhìn đôi vai gầy của mẹ, nhìn mái tóc và đôi bàn tay khô của mẹ, mà thấy thương mẹ vô cùng. 

Tôi phải bỏ học ở nhà hai năm để trông chừng em. Mẹ có một sạp bán rau cải ở chợ Cồn. Gọi là sạp chứ thực ra chỉ là một ô đất nhỏ, sáng mẹ ra đi thật sớm, lúc trời còn mờ sương, buổi trưa mẹ về nhà lo cho chúng tôi ăn, nằm nghỉ ít phút rồi trở dậy sửa soạn cho chuyến chợ chiều. Một tuần bảy ngày, mẹ đi đi về về trong nỗi cô đơn.  Năm em vừa tròn năm tuổi thì mẹ cho em vào mẫu giáo, tôi cũng trở lại trường, đám bạn cũ của tôi nay đã hơn tôi hai lớp, ngồi xung quanh tôi bây giờ là những khuôn mặt lạ, kém tôi hai, ba tuổi. Tôi là học trò lớn nhất và học khá nên được làm trưởng lớp. Gần cuối năm học lớp nhì, tôi nói với mẹ lên xin thầy Hiệu trưởng cho tôi được thi nhảy tiểu học. Thầy bằng lòng. Tôi cắm cúi học luyện thi và kết qủa là tôi đã đỗ được bằng tiểu học năm đó. 

Vào lớp đệ thất trường Trần quốc Tuấn, tôi tiếp tục học ngày, học đêm, năm đệ ngũ tôi thi nhảy một lần nữa lấy bằng Trung học. Đến niên học đệ tam thì tôi đã bắt kịp đám bạn cũ, tôi hân hoan nhập bầy chung với đám bạn ngày xưa. Đây là giai đoạn mà tôi cần tiền để mua sách học và may thêm quần áo, thời tiểu học và trung học đệ nhất cấp thì mặc sao cũng được, nhưng bây giờ đã lên đệ nhị cấp rồi, đã bắt đầu biết đỏ mặt khi nhìn những đứa con gái trường nữ, thỉnh thoảng đã biết theo bạn tập uống cafe, phì phà điếu thuốc. Tiền mẹ cho không đủ, tôi bắt đầu công việc kèm trẻ tư gia để kiếm thêm tiền. Học trò của tôi là mấy cô cậu đệ thất đệ lục, nghĩa là cũng chỉ bé thua tôi vài tuổi .  Ba mẹ con tôi vẫn ngày ngày đi về căn nhà nhỏ, căn nhà vẫn không thay đổi một chút nào từ ngày bố bỏ mấy mẹ con để ra đi.  Hết năm đệ tam, tôi nộp đơn thi Tú Tài phần nhất. Tôi đậu bình thứ. Một lần nữa, mọi người ngạc nhiên, nhưng tôi biết sức học của mình, tôi biết mẹ buôn bán tảo tần, tôi thấy những năm tháng gần đây mẹ trở bệnh hoài, mỗi sáng mẹ lục đục dậy thật sớm nấu cơm để dành cho anh em tôi, rồi lặng lẽ mang đôi quang gánh lên vai, những tối ngồi trâm ngâm bên ánh đèn dầu nhìn anh em tôi học bài và những đêm khuya mẹ trở mình húng hắng ho. Tôi thương mẹ và em đến ứa nước mắt, và càng thương mẹ thương em, tôi càng học như điên, như cuồng. Tôi ước gì Bộ Giáo dục cho tôi thi hai bằng tú tài cùng một lúc. Nhìn mái tóc mẹ đã lớm chớm sợi bạc, nhìn lưng mẹ mỗi ngày mỗi như còng xuống, nhìn hai vai gầy của mẹ mà lòng quặn đau, và cứ thế, tôi vùi đầu vào sách vở... 

Em đã bắt đầu tuổi lớn, đã bắt đầu tuổi mộng mơ con gái, đã bắt đầu bước vào "tuổi ngọc", nhưng tội nghiệp, biết nhà mình nghèo, biết mẹ mình buôn thúng bán bưng, biết anh mình vẫn chiều chiều đi kèm trẻ kiếm thêm tiền và cặm cụi học đốt giai đoạn cho chóng thành tài. Biết thế nên em ít khi nào xin mẹ, xin anh tiền may áo mới, hai chiếc áo dài trắng đủ cho em thay đổi. Em lớn lên thiếu tình của bố, nên tôi "quyền huynh thế phụ". Nhiều lúc nhìn mẹ , nhìn em, tôi vẫn không hiểu tại sao bố lại đành đoạn dứt áo ra đi.  Tôi thi đỗ Tú Tài toàn phần năm 18 tuổi, và ra Huế học Đại học Văn khoa. Mẹ ở một mình với em ở Đà nẳng. Mỗi cuối tuần, tôi theo xe đò về thăm mẹ và em, đến sáng thứ hai trở lại trường. Ở Huế, tôi tiếp tục công việc kèm trẻ tư gia. Với số tiền nhỏ nhoi kiếm đuợc, tôi phụ mẹ một ít nuôi em. 

Qua sinh nhật thứ 13 của em mấy tháng, một chiều mẹ bỏ buổi chợ, về nhà than nhức đầu, tưởng là cảm nhẹ, mẹ sai em cạo gió và nấu cho mẹ bát cháo hành. Khuya đó mẹ lên cơn sốt, lảm nhảm nói mê, sáng hôm sau em nghỉ học chở mẹ vào nhà thương và nhờ người nhắn tin ra cho tôi ở Huế.  Lật đật trở vào Đà nẳng bằng chuyến xe đò chót. Trời tối đã lâu, không kịp ăn uống, từ bến xe tôi đi thẳng đến bệnh viện. Trong căn phòng nhỏ, dưới ánh đèn vàng mờ đục, mẹ nằm thiêm thiếp trên giường bệnh, còn em đang ngồi ngủ gà ngủ gật cạnh giường. Đứng yên lặng nhìn mẹ xanh xao bất động, và khuôn mặt thơ dại của em, trong giấc ngủ hai khoé mắt vẫn còn long lanh giọt lệ, tôi nghe lòng mình quặn thắt . 

Đánh thức em dậy, em ngơ ngác dụi mắt vài giây. Nhận ra tôi, em nhào tới ôm chầm và oà lên khóc, em cho hay là từ lúc đưa mẹ vào đây, mẹ chỉ tỉnh lại một vài phút vào khoảng giữa trưa, sau đó mẹ hôn mê trở lại. Tôi an ủi em, rồi cùng em ra văn phòng bệnh viện. Cô y tá trực cho hay mẹ bị đứt một tỉnh mach ở đầu. Tôi bàng hoàng như bị ai nện một nhát búa vào ngực. Cô y tá bùi ngùi nhìn em, đôi mắt xót xa ...  Tối đó, anh em tôi cùng ở lại với mẹ, em mệt mỏi, nên chỉ một thoáng là đã ngủ say. Trong giấc ngủ mệt nhọc, thỉnh thoảng em ú ớ mẹ ơi, mẹ ơi rồi nức lên mấy tiếng. Tôi nghe như dao cắt trong lòng. Suốt đêm không ngủ, tôi cứ ngồi nhìn mẹ nằm im lìm và bên chân mẹ em ngủ chập chờn. Tôi tự nhủ thầm với mình đừng khóc, đừng khóc ... nhưng sao nước mắt vẫn cứ trào ra, một tay ve vuốt bàn tay xanh xao của mẹ, một tay nắm lấy bàn tay nhỏ bé của em, tôi để mặc cho hai giòng nước mắt chảy nhạt nhoà trên má. 

Mẹ thở hơi cuối cùng lúc năm giờ sáng, mẹ không tỉnh lại để trăn trối với hai con một lời gì. Mẹ đi trong yên lặng. Tôi nắm bàn tay mẹ và thấy tay mẹ lạnh dần. Tôi đánh thức em dậy. Hai anh em hôn lên trán mẹ gỉa từ. Em vuốt mắt mẹ. Mắt mẹ nhắm hờ. Em ôm chặt hai tay mẹ, ủ vào lòng mình miệng kêu lên nho nhỏ: mẹ ơi, mẹ ơi... Em khóc lặng lẽ, áp mình vào ngực mẹ nước mắt em tuôn ràn rụa làm ướt đẩm cả vạt áo me bạc màu . Những tiếng kêu nghẹn ngào của em như những viên đạn bắn thẳng vào tim, tôi ngồi bất động nhìn mẹ, nhìn em, lòng đau như muối xát. Tội nghiệp mẹ tôi, tội nghiệp em tôi. Em mới mười ba tuổi ... 

Chôn mẹ xong, tôi bỏ học. Còn lòng dạ nào mà học nữa. Nhưng em thì phải trở lại trường.  Bán đi căn nhà nhỏ xiêu vẹo và gom tóm tất cả vốn liếng của mẹ để lại, tôi đưa hết số tiền cho mẹ của Minh, một người bạn thân tôi. Minh có Hân, cô em gái cùng tuổi , cùng lớp với em. Tôi gửi em đến đó ở và đi học với Hân, cũng may, bố mẹ Minh coi anh em tôi như con. Tôi dặn dò em đủ điều . Số tiền tôi gởi cho mẹ Minh đủ để trả tiền ăn ở của em trong hai ba năm. Tôi còn đưa thêm cho em một ít để em mua sách vở, may áo quần, tiêu vặt. Tôi ôm em và hứa với lòng, hứa với vong hồn mẹ là sẽ lo lắng, sẽ bảo bọc em cho đến trọn đời . 

Tôi vào trường Võ bị Đà Lạt năm 20 tuổi, lương sinh viên sĩ quan ít ỏi, tôi tiết kiệm không dám xài nhiều, để dành gởi về cho em mỗi tháng. Tôi dặn em viết thư mỗi tuần kể cho tôi nghe chuyện học hành. Tôi bắt em hứa là không bao gi dấu tôi một điều gì dù nhỏ bé. Em ngoan ngoãn vâng lời. Mỗi năm tôi được về phép một lần, hai anh em quấn quýt không rời. Tôi đưa em đi thăm mẹ. Chúng tôi lặng yên cầm tay nhau quỳ bên mộ mẹ, nước mắt lưng tròng. 

Em lớn lên và ngày càng giống mẹ. Cũng khuôn mặt và cái nhìn nhẫn nhục, cũng đôi mắt xa xăm buồn hiu hắt. Bình thường em rất ít nói, có lẽ không cha, mồ côi mẹ qúa sớm và anh lại ở xa đã làm em rụt rè. Cũng may, bên cạnh em vẫn còn có Hân. Lễ mãn khoá của tôi, em và Hân cùng lên tham dự, lúc này, em đã thi đổ vào trường Sư phạm Qui Nhơn, hai năm nửa em sẽ trở thành cô giáo, tôi hãnh diện giới thiệu em và Hân với các bạn mình. Nhìn dáng em thẹn thùng e ấp, tôi thấy lòng mình rạt rào thương em. Tôi thầm gọi mẹ, mẹ ơi, hai con của mẹ đã trưởng thành và đã nên người . 

Ra trường, tôi chọn binh chủng nhảy dù, có lẽ cũng chỉ vì tôi thích màu mũ đỏ. Em vào học và ở nội trú trong trường sư phạm. Tôi thấy mình yên tâm hơn. Mỗi tháng, tôi vẫn gửi về cho em một nửa tiền lương lính của mình để trả tiền phòng, tiền ăn. Tôi biết con gái cần nhiều thứ hơn con trai, như áo quần, son phấn... Em vẫn viết thư cho tôi mỗi tuần như em đã làm trong mấy năm qua. Em kể chuyện học hành, chuyện bạn bè, em lo sợ là tôi đi tác chiến nhở có ngày bố con gặp nhau ở chiến trường, làm sao nhận ra nhau, em không nói thêm, nhưng tôi cũng hiểu, tên đạn vô tình, nếu nhỡ.... 

Hai năm em học Sư Phạm trôi qua thật nhanh. Em bây giờ đã là một cô giáo trẻ. Em được đổi về dạy tại một trường tiểu học gần thị xã Phan Rang. Em thuê nhà chung với hai cô giáo khác. Mỗi ngày ba cô giáo ngồi xe lam đi đến lớp, chiều về cả ba cùng quây quần nấu nướng . Em viết thư cho tôi và khoe có quen với Tuấn, một Sĩ quan Hải quân đồn trú ở Phan rang. Em khen Tuấn hiền lành, ít nói. Em kể thêm là Tuấn chỉ còn có mỗi một mẹ già. 

Chiến tranh ngày thêm khốc liệt, đơn vị tôi hành quân liên miên, có khi cả năm chúng tôi mới được về hậu cứ một lần. Tôi bị thương hai lần trong cùng một năm. Tôi dấu em, không cho em biết sợ em lo lắng. Trong những tuần lể nằm bệnh viện và ở hậu cứ dưỡng thương, tôi bắt đầu viết bài đăng trên các báo và tạp chí. Tôi kể lại những trận đụng độ kinh hoàng giữa đơn vị tôi và giặc Cộng, tôi kể lại những "kỳ tích" của bạn tôi, của Mễ, của Lô .... 

Sau một lần bị thương nhẹ ở tay, tôi lấy mấy ngày phép ra Phan Rang thăm em. Em mừng rỡ ôm lấy anh, nhưng khi thấy cánh tay băng bột em xót xa bật khóc. Tôi an ủi em là biết đâu sau chuyến bị thương này tôi sẽ được về làm việc hậu cứ. Ngày hôm sau, nghe tin, Tuấn đến thăm . Thoạt nhìn, tôi đã có cảm tình với Tuấn, đúng như em nói, Tuấn trông rất hiền lành. Trong suốt tuần lể ở Phan rang, em vẫn phải đi dạy, nhưng may là có Tuấn, mỗi ngày Tuấn tới chở tôi đi ăn sáng , trưa Tuấn và tôi lang thang ra chợ bạ gì ăn đó đợi giờ ba cô giáo đi dạy học về. Buổi tối, em đi ngủ sớm, Tuấn ngồi lại nói chuyện với tôi cho tới khuya. Bên ly cafe, tôi kể cho Tuấn nghe chuyện của mình. Những hình ảnh yêu dấu, xót xa như một cuộn phim củ quay chầm chậm. Tôi rưng rưng kể lại ngày mẹ mất. Tuấn lấy tay chùi mắt, trong đêm tối, tôi thấy mắt Tuấn long lanh ... 

Bảy ngày phép cũng trôi nhanh. Tôi trở về Saigòn, lòng cảm thấy vui và nhẹ nhàng vì đã có dịp gặp Tuấn. Tôi tin Tuấn sẽ không làm khổ em. Ba tuần sau, tôi nhận được thư Tuấn, trong thư Tuấn kể về gia đình (mặc dù tôi đã nghe em kể trong các lá thư). Tuấn muốn tiến tới với em. Tuấn xin phép được đưa mẹ Tuấn đến gặp tôi. Tuấn hứa là sẽ săn sóc và thương yêu em. Đọc thư Tuấn tôi ứa nước mắt vì mừng. Mừng cho em may mắn không gặp những trắc trở trên đường tình ái, mừng cho em gặp được một người chồng hiền hậu. Tôi viết thư cho em và Tuấn, bảo hai em lo thế nào cho tiện, chỉ cố làm sao cho giản đơn vì cả hai đứa cùng nghèo . 

Bốn tháng sau, Tuấn và em làm đám cưới, nhà gái ngoài tôi còn có thêm mấy thằng bạn trong đơn vị, ông hiệu trưởng, thầy cô giáo và rất đông học trò. Nhà trai ngoài mẹ Tuấn, mấy gia đình anh chị họ còn thêm một số bạn bè Hải quân cùng đơn vị. Nhìn em súng sính trong bộ đồ cưới , tươi cười đứng bên cạnh Tuấn, tôi gọi thầm mẹ ơi, mẹ ơi, về đây dự đám cưới của em. 

Tôi theo đơn vị lội thêm hai năm nửa ở vùng giới tuyến, thì "tai nạn" xảy ra. Trong một lúc nóng giận vì thấy ông xếp của mình sao ngu và bẩn quá, tôi không giữ được lời và đã xúc phạm đến ông, kết quả là tôi bị đưa ra hội đồng kỷ luật và tống ra khỏi binh chủng nhảy dù.  Sau một thời gian ba chìm bảy nổi, tôi đổi về cục Tâm lý Chiến, thời gian này tôi đã khá nổi tiếng , những bút ký chiến trường về Tết Mậu Thân, Bình Long. An Lộc ... đã làm vinh danh binh chủng cũ của tôi. Tôi được giải thưởng văn học với bút ký "Mùa hè đỏ lửa". Tiền thưởng và tiền bán sách tôi gửi hết cho em. Tuấn và em dùng tiền này mua được một căn nhà nhỏ ở ngoại ô Phan rang, gần trường em dạy. 

Mới ngày nào đó còn thẹn thùng nấp bên vai Tuấn mà bây giờ em đã mấy con. Mỗi dịp rãnh rỗi tôi lại ra Phan Rang ở chơi với em, với cháu. Tôi ôm cháu, hôn vào hai má phúng phính, hít vào phổi mùi thơm của trẻ thơ mà thấy lòng mình dịu lại, những cay đắng, cực nhọc của đời theo tiếng cười lanh lãnh dòn tan của cháu mà bay xa, bay xa. Tôi nhìn hai vợ chồng em, nhìn bầy cháu nhỏ lẫm chẫm quây quần bên chân mẹ mà lòng vừa vui mừng vừa hãnh diện. Tôi ao uớc mẹ tôi nhìn thấy được cảnh này. 

Biến cố tháng 4/75 tới như một định mệnh oan nghiệt, cả Tuấn và tôi đều phải ra trình diện cải tạo. Em ở lại một mình với một bầy con nhỏ, đứa lớn nhất chưa đầy sáu tuổi và đứa nhỏ nhất còn nằm trong bụng mẹ. Trong trại, tôi cứ đứt ruột nghĩ về em và bầy cháu nhỏ. Mẹ của Tuấn đã qúa già, làm sao lo phụ với em đây. Rồi em còn phải lo lắng về số phận chồng, số phận anh. Tôi quay quắt như như ngồi trên đống lửa, tôi nghĩ đến lời hứa với vong hồn mẹ hôm nào mà lòng đau như xé, con đã thất hứa với mẹ, mẹ ơi, con đang ở đây tù tội thì làm sao lo được cho em ... 

Năm 76 tôi bị đưa ra Bắc. Tôi mất liên lạc với em và Tuấn từ tháng 5/75. Làm sao em biết tôi ở đâu mà thư từ thăm gửi. Không biết em có biết Tuấn ở đâu không, trại tù mọc lên như nấm từ Nam ra Bắc. Hồi còn ở trong Nam, từ Trảng lớn, qua Suối máu , đâu đâu tôi cũng cố dò hỏi tin Tuấn nhưng vô hiệu. Tù nhân đông qúa ... 

Trại cải tạo Sơn La, sau đợt cho viết thư về gia đình đầu tiên, ba tháng sau tôi nhận được thư em.Thư em đến tay tôi vào giữa năm 77. Hơn 2 năm 1 tháng tôi mới nhìn lại nét chữ của em. Run run bóc thư, mắt tôi cay nồng, nhạt nhoà. Em cho hay là Tuấn đang cải tạo ở Long Thành, Tuấn có thư về và cho biết vẫn bình an, mẹ Tuấn dạo này yếu lắm vì cụ đã quá già, em vẫn đi dạy, hai cháu nhỏ ở nhà với bà nội, hai cháu lớn theo mẹ vào trường, em cho hay đứa con gái út em đặt tên Tâm, Trần thị Minh Tâm, cháu sinh ngày 12 tháng 9 năm 75, gần 4 tháng sau ngày bố cháu và bác cháu vào tù. 

Gần cuối thư, em báo tin là bố còn sống và hồi đầu năm 76 có tìm đến gặp em, làm sao bố tìm ra địa chỉ thì em không biết, nhưng hôm ấy bố đến, bố tự giới thiệu tên mình. Em ngỡ ngàng, ngày bố ra đi em mới tròn ba tuổi, hơn hai mươi năm sau gặp lại làm sao em nhận được , bố xoa đầu đám cháu ngoại đang trố mắt nhìn nguời đàn ông lạ, bố hỏi về anh, về Tuấn, khi em hỏi lại bố là làm sao để biết anh và Tuấn đang bị giam giữ ở trại cải tạo nào, bố lắc đầu không nói gì. Bố cho hay là bố đang có gia đình ở Bắc, ngoài ấy bố có thêm hai trai và hai gái. Đứa trai lớn nhất thua em bốn tuổi. 

Bố mang vào cho em hai mươi ký gạo và một chục cam. Bố ở chơi một ngày rồi bố trở về Hà nội. Lúc bố về em có tặng bố cái radio-cassette của anh cho ngày nào. Bố thích lắm, bố hưá sẽ đến thăm anh trong trại tù. Từ hồi trở ra Bắc dến giờ bố chưa liên lạc lại với em, và em cũng không có địa chỉ của bố ở ngoài ấy. 

Tôi đọc thư lòng thấy phân vân, tôi cũng như em, không hình dung ra nổi bố tôi hình dáng mặt mủi ra sao, hai mươi mấy năm, tôi tưởng bố tôi đã chết.  Tháng 12 năm 77, tại trại cải tạo Sơn La, bố đến thăm tôi .  Đứng trong văn phòng viên sĩ quan trưởng trại một người đàn ông trung niên, tóc muối tiêu và gương mặt xương. Bộ áo quần dân sự khá thẳng thớm, và sự lễ phép của viên đại úy truởng trại tiết lộ về điạ vị không nhỏ của người này. Thấy tôi vào, viên trưởng trại quay qua nói nhỏ một câu gì đó rồi bước ra ngoài. Tôi im lặng đứng nhìn người đàn ông xa lạ . 

Bố đến bắt tay tôi, tự xưng tên mình, bố gọi tôi bằng anh, bố kể là đã gặp em ở Phan Rang, bố hỏi tôi học tập thế nào, bố không hề nhắc đến mẹ, có lẽ ông đã biết về cái chết của mẹ. Bố nói là có đọc văn tôi. Tôi ngồi yên nghe bố nói, sau cùng , bố đứng dậy, móc trong xách ra một gói nhỏ bảo đó là đường và thuốc lá, trao cho tôi, khuyên tôi cố gắng học tập tốt để sớm được khoan hồng. Tôi nhìn vào mắt bố, lòng thấy dững dưng. Tôi bắt tay bố rồi về lại lán mình. 

Đó, cuộc hội ngộ của bố con tôi sau hơn hai mươi năm là thế đấy. Chắc cuộc tái ngộ giữa bố với em cũng tẻ nhạt như thế. Có cái gì đó ngăn cách, có cái gì đó phân chia, có cái gì đó tôi không hiểu và không diễn tả được. Bây gi tôi hiểu vì sao cái tin quan trọng đến thế mà em lại chỉ đề cập một cách ngắn ngủi ở cuối thư.  Lần đó là lần đầu và cũng là lần duy nhất tôi gặp bố trong suốt 13 năm lang thang trong các trại tù biệt giam miền Bắc.  Tháng 12/78, chuyển trại lên Yên Bái, tôi nhận thêm được hai lá thư của em, trong bức thư gần nhất, em viết vào tháng 8/78. Em cho hay tình trạng rất khó khăn, phụ cấp đi dạy không đủ nuôi một mẹ già và bốn con thơ, em đã bán lần mòn hết những đồ trang sức và luôn cả những đồ vật trong nhà. Em vẫn chưa đi thăm nuôi Tuấn được một lần nào. Không thể để bốn cháu nhỏ ở nhà cho bà nội vì cụ bây giờđã quá yếu, mỗi buổi ăn, Uyên, cháu lớn phải đút cho bà. Ngoài ra, mỗi tối, từ lúc chạng vạng em và Hoàng, hai mẹ con phải ra đầu ngõ, ngồi bán bắp nướng đến khuya để kiếm thêm tiền đong gạo. Em than là dạo này mất ngủ, sức khoẻ yếu lắm, em sợ nhở có mệnh hệ nào ... 

Tôi thẩn thờ cả buổi vì bức thư em, ngày xưa tôi chỉ lo cho có mỗi mình em, còn bây giờ em phải lo cho bốn đứa con thơ và một mẹ già, kể luôn người chồng và ông anh đang tù tội là bảy, bảy cây thập giá đời đang đè nặng lên đôi vai gầy guộc, nhỏ bé của em. Tôi viết thư về an ủi , khuyên em cố gắng, tôi vỗ về em là có thể Tuấn sẽ được tha về sớm với em, với cháu, vì Tuấn đi hải quân và lon còn thấp, không có tội với cách mạng nhiều. Rồi tôi viết thêm cho em hai ba lá thư nữa mà vẫn không thấy hồi âm. Lòng tôi cồn cào, nóng như lửa đốt, những ngày dài tù tội, tôi không nghĩ đến cái đói, cái khổ của mình mà chỉ nghĩ đến em và mấy cháu, không biết giờ này, em và bốn cháu thơ dại đang có gì ăn ? 

Tháng 6/79, một sáng trên đường lên rừng đốn nứa, tôi nghe loáng thoáng câu chuyện giữa các bạn tù. Họ nghe từ các bà vợ đi thăm nuôi kể lại, rằng ở Phan Rang có một chị có chồng đang đi cải tạo, chị chết đi, để lại bốn con thơ, đứa bé nhất mới lên ba, còn đứa lớn nhất chưa đầy chín tuổi. Tội nghiệp, họ hàng nội ngoại không có một ai. Tôi bỗng dưng thấy lạnh toát cả sống lưng, lại gần hỏi thêm thì người bạn tù cho hay là nghe nói chị ấy làm nghề cô giáo, có chồng sĩ quan hải quân đang đi tù cải tạo ở đâu đó trong Nam. Nguời chồng, trung úy hải quân trước cũng đóng ở Phan Rang. Trần Nguyên Tuấn, hải quân trung uý Trần nguyên Tuấn . 

Tôi thấy đất trời đảo lộn, tôi thấy mặt trời nổ tung trong óc, tôi hụt hơi, miệng há hốc đứng như trời trồng giữa núi rừng Yên Bái, bên cạnh tôi tiếng nguời nói lao xao. Tôi không nghe gì hết, tai tôi lùng bùng, mắt tôi mờ đi, tôi đang nhìn thấy xác em nằm co quắp trên manh chiếu, bốn đứa cháu của tôi, cháu Minh Tâm chưa đầy ba tuổi đang lấy tay lay lay xác mẹ, cháu lớn Thu Uyên chưa đủ chín tuổi đang ôm chân mẹ khóc lóc ủ ê, hai đứa kia, Hoàng và Châu ngơ ngác đứng nhìn. Trời tháng 6 mùa hè Yên bái mà sao tôi thấy thân mình lạnh buốt. Tôi tê dại, tôi hoá đá, tôi không còn cảm xúc, tôi muốn hét lên cho tan vỡ cả vũ trụ này. Trong lung linh màu nắng vàng buổi trưa Yên Bái, tôi thấy bóng em nhập nhoà, chập chờn. Em của tôi, đứa em côi cút của tôi .... 

Mũi súng AK thúc vào cạnh sườn, người vệ binh chắc cũng ngạc nhiên không hiểu sao bỗng dưng tôi đứng như trời trồng giữa lộ. Anh quắc mắt nhìn tôi dò hỏi, tôi không nói gì, im lặng nhập vào dòng tù. 
Nước mắt chảy dài trên hai má hóp, tôi bước đi như kẻ mộng du ... 

Wednesday, September 13, 2017

                                        
                                  Song Vinh với Về dưới hiên xưa...

Bão rt

Có cơn bão rớt từ xa đến
Lòng bỗng chạnh lòng với gió mưa
Cái đời xa xứ nhiều khi lạ
Cứ mỗi nghĩ về, lại nhớ đi

Nhà xưa người mất, rồi thay chủ
Mười mấy năm trôi, biệt không về
Lãng du đất trích phồn hoa quá
Sao chẳng luôn vui,  cứ ngại ngần

Góc phố ngày xưa, chả có gì
Ồn ào họp chợ tiếng gọi nhau
Qua đây đổi xác đời tị nạn
Mà nhớ, nhớ hoài, nhớ xót xa

Dăm ba người bạn cười chế nhạo
Cứng rắn lên mà .. có chi đâu
Đến trưa đọc mấy trang báo Việt
Chợt thấy bạn tôi dáng ưu sầu

Sá gì một mảnh quê xa lắc
Cầu khỉ .. hàng tre.. cái ao bùn
Thằng bé chăn trâu giờ khôn lớn
Nó vẫn vật vờ, cứ dây dưa

Đêm nay bão rớt từ xa đến
Gió rít mưa gào tiếng sấm vang
Hàng cây vất vả vì mưa gió
Đổ gốc gẫy cành, giống quê tôi


Song Vinh